Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Các nghiên cứu của các giáo sư, tiến sĩ thuộc khoa Dược, Đại học Setsunan, Hirakata, Osaka và Phòng Nghiên cứu – Phát triển Gunze Limited, Ayabe, Kyoto, Nhật Bản năm 1990 cho thấy thành phần hoạt chất trong tía tô có tác dụng ức chế enzyme xanthine oxidase, giúp giảm acid uric, cải thiện bệnh gút (gout) hiệu quả.

Gút (gout) là một dạng bệnh viêm khớp được biết đến do hiện tượng tăng acid uric, kéo theo hình thành và tích tụ các tinh thể acid uric tại vị trí các khớp, gây ra các đợt gút (gout) cấp tái phát.

Acid uric (axit uric) tăng được xác định do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó phổ biến nhất là từ chế độ ăn uống với thực phẩm giàu purines như hải sản, nội tạng động vật, bia rượu, do di truyền, do ảnh hưởng từ các bệnh khác làm giảm khả năng thanh lọc acid uric của cầu thận, tác động từ việc dùng các loại thuốc lợi tiểu, các yếu tố nguy cơ của các bệnh béo phì, tăng insulin máu…

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Do đó thông thường để điều trị gút (gout), ngoài việc cải thiện chế độ ăn uống, việc điều trị nội khoa thường theo 2 hướng: điều trị chống viêm và điều trị giảm acid uric thông qua các chế phẩm phổ biến như Colchicine, Alluporinol, NSAIDs (thuốc chống viêm không steroid).

Tuy nhiên, các chế phẩm này vẫn có khả năng gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng bao gồm sốt, phát ban da, dị ứng, viêm gan và bệnh thận cho bệnh nhân sử dụng. Vì lí do này, các chuyên gia đã tiến hành hàng loạt các nghiên cứu về dược liệu nhằm tìm ra giải pháp thay thế lý tưởng hơn trong điều trị gút (gout) lâu dài, vừa đảm bảo tính an toàn, vừa mang lại kết quả điều trị cao, vừa phù hợp với các trường hợp bệnh nhân khác nhau như người bị sỏi thận, suy thận, viêm khớp dạng thấp…

Nổi bật nhất trong các nghiên cứu là cao dây gắm và cao tía tô với khả năng giảm acid uric mạnh mẽ, tương đương việc sử dụng Allopurinol. Từ kết quả này, một kỷ nghiên mới sử dụng dược liệu trong cách điều trị bệnh gút (gout) chính thức mở ra, đồng nghĩa với việc người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng bệnh gút (gout) mà không phải đối mặt với nguy cơ tác dụng phụ nặng nề lên sức khoẻ hay khó dung nạp do tuổi tác và các loại bệnh khác.

Cao tía tô và cao dây gắm giúp điều trị gút (gout) như thế nào?

Nhiều năm gần đây, chiết xuất lá tía tô (Perilla frutescens) đã thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu do lợi ích chống viêm và chống oxy hóa hiệu quả. Các chuyên gia tin rằng, khả năng chống viêm này có thể sẽ hữu ích trong việc giảm viêm sưng khớp ở người bệnh gút (gout).

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Nghiên cứu được tiến hành, sàng lọc sơ bộ trong một số thí nghiệm cũng cho kết quả, chiết xuất nước của lá tía tô có tác dụng ức chế xanthine oxiadse (một loại men giúp sản sinh acid uric trong cơ thể) mạnh.

Các chiết xuất sau được đánh giá in vitro dựa trên hoạt tính ức chế XO và in vivo trong một mô hình thí nghiệm ở chuột bị tăng acid uric (axit uric) máu gây ra bởi kali oxonate nhằm đánh giá hoạt tính chống tăng acid uric (axit uric).

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Ảnh hưởng của chất chiết xuất từ lá tía tô lên nồng độ acid uric (axit uric) huyết thanh

Ở chuột bình thường, nồng độ acid uric (axit uric) huyết thanh là 188,1 ± 10,3 μmol / L. Ở động vật tăng acid uric (axit uric) máu, nồng độ acid uric (axit uric) trong máu được nâng lên 300,7 ± 20,8 µmol / L 2 giờ sau khi tiêm kali oxonat trong màng bụng. Khi được điều trị bằng nước chiết xuất từ ​​lá tía tô ở liều 500, 1000, và 2000 mg / kg trong 7 ngày, nồng độ acid uric (axit uric) đã giảm đáng kể xuống còn 193,7 ± 9,9, 188,7 ± 5,9, và 131,0 ± 10,4 μmol / L, tương ứng. Vì vậy, các chất chiết xuất từ ​​nước của lá tía tô được nhận định có thể làm giảm uric trong máu ở chuột bị chứng tăng acid uric (axit uric) hiệu quả (1).

Ngoài ra còn có bằng chứng cho thấy khả năng hoạt động chống tăng nấm đại tràng, tốt cho hệ tiêu hóa, thích hợp cho chế độ ăn kiêng khi sử dụng cao Tía Tô trong điều trị gút (gout).

Các nghiên cứu của các giáo sư, tiến sĩ thuộc khoa Dược, Đại học Setsunan, Hirakata, Osaka và Phòng Nghiên cứu – Phát triển Gunze Limited, Ayabe, Kyoto, Nhật Bản cũng từng báo cáo và công bố kết quả vào năm 1990 cho thấy thành phần hoạt chất trong tía tô có tác dụng ức chế enzyme xanthine oxidase (2).

Mặt khác, khi nghiên cứu dây gắm (gnetum montanum) vốn được biết với khả năng kích hoạt tuần hoàn máu, loại bỏ độc tố, ngăn ngừa tắc nghẽn khí huyết, hỗ trợ làm ấm, giảm đau…trong dân gian dùng để điều trị đau khớp thấp khớp, căng cơ, bị thương do kiếm hoặc súng, rắn cắn, loét chảy máu và hen phế quản… các chuyên gia cũng nhận ra rằng, chiết xuất này cũng có khả năng giảm acid uric thông qua ức chế xanthine oxidase.

Tại Việt Nam, năm 2016, chuyên đề “Sàng lọc tác dụng hạ acid uric (axit uric) (axit uric) máu của một số dược liệu thu hái tại các tỉnh phía nam Việt Nam” được thực hiện và công bố bởi PGS.TS Huỳnh Ngọc Thụy cùng ThS.Trịnh Túy An thuộc Đại học Y Dược TP.HCM đã một lần nữa cho thấy khả năng sử dụng dược liệu Dây Gắm (Gnetum Montanum) trong việc ức chế enzyme xanthine oxidase, giúp giảm nồng độ uric acid trong máu tương đương với Allopurinol, ngăn ngừa sự kết tụ tại các khu vực khớp, cải thiện nhanh chóng tình trạng gút (gout) ở bệnh nhân (3).

Các chuyên gia đã chọn lựa cây thuốc và các cao phân đoạn dựa trên 21 mẫu dược liệu thuộc 7 họ thực vật thu hái từ các tỉnh phía nam Việt Nam kéo dài từ tháng 8 – 11 năm 2015, nhằm chọn ra cao chiết xuất có hiệu quả nhất trong việc hạ mức uric acid huyết thanh.

Các mẫu thu hái này sau đó sẽ được tiến hành xác định loài, xử lý sơ bộ, mã hoá và lưu mẫu trong môi trường dung môi lý tưởng tại Bộ môn Dược liệu, Đại học Y Dược TP.HCM và tiến hành thực hiện các nghiên cứu in vitro, in vivo.

Kết quả sàng lọc in vitro cho thấy mẫu cao cồn thân Gắm lá rộng (Gnetum latifolium) thu hái tại Kiên Giang có tác dụng ức chế xanthine oxidase mạnh nhất (IC 50 = 190,54 g/ml) trong số 165 mẫu được khảo sát.

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Ở liều 150 mg/kg, cao thử nghiệm cho tác dụng hạ acid uric máu là 50,28% so với lô chứng bệnh. Ở liều 100 mg/kg, tác dụng hạ acid uric máu của cao thử nghiệm là 44,69%. Ở liều 50 mg/kg, cao thử nghiệm cho tác dụng hạ acid uric máu là 41,62%.

Nồng độ acid uric máu của chuột ở lô dùng cao thử nghiệm liều 150 và 100 mg/kg sau 7 ngày đều giảm có ý nghĩa thống kê (p  0,05). Riêng đối với lô dùng cao thử nghiệm liều 50 mg/kg không nhận thấy sự thay đổi có ý nghĩa thống kê (p > 0,05) giữa hai thời điểm khảo sát.

Sau 14 ngày áp dụng phác đồ điều trị, cao thử nghiệm ở liều 150 mg/kg cho tác dụng hạ acid uric máu mạnh hơn allopurinol ở lô đối chiếu (giảm 55,87%). Liều 100 mg/kg cao thử nghiệm

cho tác dụng hạ acid uric máu là 48,47%. Liều 50 mg/kg tác dụng hạ acid uric máu của cao thử nghiệm là 42,62%.

Kỷ nguyên dược liệu: khi cao dây gắm và cao tía tô giảm acid uric, đánh bật Gút hiệu quả

Các kết quả này cho thấy một khả năng cao hoàn toàn có thể thay thế việc sử dụng các chế phẩm như Allopurinol, Colchicine, NSAIDs như phương thuốc chính trong điều trị bệnh gút (gout) trong tương lai, mở ra kỷ nguyên mới cho việc điều trị bằng dược liệu, điển hình là việc sử dụng cao dây gắm hay cao lá tía tô với độ an toàn cao và hiệu quả tương đương.

Tài liệu tham khảo

  1. Bioassay-Guided Isolation and Identification of Xanthine Oxidase Inhibitory Constituents from the Leaves of Perilla frutescens, Molecules. 2015 Sep 25;20(10):17848-59.
  2. Two new potent inhibitors of xanthine oxidase from leaves of perilla frutescens britton var. acuta kudo, Volume 38 (1990) Issue 6 Pages 1772-1774.
  3. Trịnh Tuý An, Huỳnh Ngọc Thuỵ, “Sàng lọc tác dụng hạ acid uric (axit uric) (axit uric) máu của một số dược liệu thu hái tại các tỉnh phía nam Việt Nam”, 2016