Mối liên quan giữa tăng axit uric và bệnh gút

Moi-lien-quan-giua-tang-axit-uric-va-benh-gut

Gút là một bệnh viêm khớp chuyển hoá, gây ra bởi tình trạng lắng đọng các tinh thể urat ở các mô của cơ thể do axit uric trong máu tăng. Tuy nhiên không phải mọi trường hợp tăng axit uric máu đều bị gút.

Tăng axit uric – Yếu tố nguy cơ trực tiếp gây bệnh gút

Axit uric là sản phẩm chuyển hóa xảy ra tự nhiên trong cơ thể chúng ta. Axit uric có nguồn gốc nội sinh do nhân của các tế bào bị chết chuyến hóa thành; nguồn gốc ngoại sinh do tiêu hóa các loại thức ăn giàu purin như thịt, cá, hải sản… và một số con đường chuyển hóa khác.

Bình thường lượng axit uric trong máu được loại thải 80% qua đường niệu, 20% qua đường tiêu hóa và da. Axit uric luôn được giữ ổn định ở nồng độ dưới 7,0 mg/dl (420 micromol/ l) do sự cân bằng giữa quá trình tổng hợp và đào thải chất này. Vì vậy, bất kỳ nguyên nhân nào làm mất cân bằng hai qua trình tổng hợp và đào thải này đều làm tăng axit uric trong máu. Axit uric máu được xem là tăng khi lớn hơn 7,0 mg/dl (hay trên 420 micromol/l) ở nam và 6,0 mg/l (360 micromol/l) ở nữ.

Axit uric máu tăng do ăn nhiều thức ăn có nhân purin (thịt bò, tôm, cua…), uống nhiều rượu; do tăng huỷ tế bào ở bệnh nhân đa u tuỷ xương, thiếu máu tan máu, bệnh bạch cầu (leucemia), dùng hoá chất điều trị ung thư; bệnh vẩy nến…; do giảm bài tiết axit uric ở thận ở bệnh nhân suy thận mạn tính, tăng huyết áp, nghiện rượu…; do di truyền làm xuất hiện các bất thường về enzyme trong quá trình tổng hợp axit uric

Ngoài ra, nồng độ axit uric trong máu tăng cao còn do sử dụng các loại thuốc làm giảm khả năng đào thải axit uric ra khỏi cơ thể như aspirin; phenylbutazone; thuốc điều trị lao như ethambutol, pyrazinamind và một số loại thuốc lợi tiểu (trong thời gian dài) như thiazide, furosemide…

Khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao sẽ kết tủa thành các tinh thể muối urat hình kim gây tổn thương sụn, màng hoạt dịch, bao khớp gây triệu chứng bệnh gút mà điển hình là các cơn đau gút cấp với biểu hiện các khớp (ngón chân cái, bàn chân, bàn tay, đầu gối…) sưng viêm, nóng đỏ, đau rát dữ dội. Ngoài ra, các tinh thể này còn xâm nhập xuống tận lớp xương dưới sụn, hình thành các hạt tophi khiến người bệnh đi lại, vận động khó khăn… thậm chí còn bị biến dạng khớp,

Đặc biệt, có trường hợp các hạt tophi bị loét vỡ, khiến vi khuẩn xâm nhập vào trong khớp gây viêm khớp nhiễm khuẩn, từ đó có thể gây nhiễm trùng huyết. Bên cạnh đó, tinh thể muối urat còn lắng đọng ở thận làm tổn thương thận, gây sỏi thận, ứ mủ thận, dễ dẫn đến suy thận suy thận, tăng huyết áp…

Moi-lien-quan-giua-tang-axit-uric-va-benh-gut-1Axit uric máu tăng lên, kết tủa thành tinh thể urat và lắng đọng trong màng hoạt dịch khớp gây cơn đau gút – Ảnh minh họa Internet.

Tăng axit uric không phải là tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh gút

Mặc dù nồng độ axit uric máu tăng là một trong những yếu tố nguy cơ rõ ràng cho sự hình thành bệnh gút nhưng nó không phải căn cứ để chẩn đoán bệnh gút vì không phải trường hợp nào axit uric cao cũng bị gút.

Moi-lien-quan-giua-tang-axit-uric-va-benh-gut-2

Axit uric máu tăng còn là yếu tố nguy cơ của rất nhiều loại bệnh chứ không phải mình bệnh gút – Ảnh minh họa Internet.

Hiện nay, cùng với việc xét nghiệm nồng độ axit uric máu, để chẩn đoán chính xác bệnh gút cần có tiêu chuẩn a hoặc 2 yếu tố của tiêu chuẩn b theo tiêu chuẩn Bennett và Wood 1968. Cụ thể:

  1. Hoặc có tinh thể urat trong dịch khớp hay trong các hạt tô phi.
  2. Hoặc tối thiểu có trên 2 trong các tiêu chuẩn sau đây:

– Có tiền sử hoặc hiện tại có tối thiểu 2 đợt sưng đau của một khớp với tính chất khởi phát đột ngột, sung đau dữ dội, và khỏi hoàn toàn trong vòng 2 tuần.

– Có tiền sử hoặc hiện tại bị sưng đau khớp bàn ngón chân cái với các đặc tính như trên.

– Có hạt tô phi.

– Đáp ứng điều trị tốt với colchicin (giảm viêm và đau trong 48h) trong tiền sử hoặc hiện tại.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *