Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu ứng dụng trong thuốc trị bệnh gút

Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu trong điều trị Gút

Hàng loạt nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy, khai thác dược liệu là xu hướng mới giúp sử dụng thuốc trị bệnh Gút (gout) hiệu quả, đảm bảo độ an toàn cao, đặc biệt có thể sử dụng lâu dài thay thế cho các phương pháp điều trị bằng Tây dược.

Gút và những bất cập trong việc điều trị

Gút là một trong những căn bệnh được xếp vào hàng mãn tính và có xu hướng ngày càng gia tăng mạnh mẽ ở nhiều quốc gia phát triển. Bệnh hình thành khi bệnh nhân có những chuyển hoá uric acid bất thường, dẫn đến thừa uric acid trong các mô và trong máu, kéo theo hình thành các cơn viêm khớp Gút cấp, Gút mạn tính, sỏi thận… Trong đó viêm khớp do Gút là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra triệu chứng đau đớn, nóng đỏ, sưng khớp, nhất là vùng khớp ngón chân cái.

Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu trong điều trị Gút

Khi nồng độ uric acid vượt ngưỡng sẽ kết tinh thành tinh thể muối urat đọng lại trong sụn, khớp; gây đau đớn và hình thành nên các cơn viêm khớp cấp, viêm khớp mạn

Tỷ lệ người mắc bệnh Gút ngày càng có chiều hướng gia tăng. Trung bình tại Mỹ ước tính có đến hơn 6 triệu người có chẩn đoán liên quan đến Gút. Riêng tại Việt Nam, theo thống kê từ Viện Gút, từ tháng 07/2007 đến 07/2012, trên cả nước có hơn 22 ngàn người mắc bệnh gút, trong đó số bệnh nhân tại khu vực TP.HCM chiếm đến 1/3 với con số lên đến 8246 người.

Cũng theo thống kê, độ tuổi mắc bệnh Gút tại Việt Nam đang ngày càng có xu hướng trẻ hoá và có đến hơn 60% bệnh nhân khi đến phòng khám của Viện Gút đều đã chuyển sang giai đoạn gút mạn tính, xuất hiện nhiều u cục tophi, các chức năng gan – thận suy giảm mạnh, gặp phải các triệu chứng gút khác như sỏi thận, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, tiểu đường… Do đó, việc điều trị Gút sớm được đánh giá vô cùng quan trọng.

Để điều trị Gút thường áp dụng 1 trong 2 giải pháp: tiến hành khống chế các đợt viêm khớp Gút cấp hoặc điều trị Gút mạn bằng cách làm hạ và duy trì nồng độ uric acid ở mức bình thường thông qua việc ức chế xanthine oxidase bằng các chế phẩm.

Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng, hoàn toàn không nên lạm dụng việc sử dụng các chế phẩm tổng hợp trong điều trị Gút, đặc biệt kể cả khi nồng độ uric acid vượt ngưỡng 420umol/l hay 7mg/dl nhưng vẫn chưa biểu hiện thành bệnh lý (Gút, suy thận…). Việc sử dụng thuốc trị bệnh gút này dù mang lại hiệu quả trong việc giảm nồng độ uric acid nhưng đồng thời cũng là nguyên nhân gây ra hàng loạt các tác dụng phụ liên quan đến hệ tiêu hoá người dùng, cụ thể như gây sốt, phát ban, đau đầu, chảy máu khi tiểu, buồn nôn, đau bụng trên… nghiêm trọng hơn còn có thể gây suy thận.

Để giải quyết vấn đề này, hàng loạt nghiên cứu đã được tiến hành nhằm tập trung khai thác sức mạnh của nguồn nguyên dược liệu tự nhiên ứng dụng vào thuốc trị bệnh gút theo cùng cơ chế tác động, mang lại hiệu quả tương đương với độ an toàn cao hơn, đảm bảo khả năng duy trì trong thời gian dài mà không gây ra các tác dụng tiêu cực lên sức khoẻ. Trong đó cao Gắm lá rộng và cao tía tô là 2 nguồn dược liệu được đánh giá cao nhất về khả năng tác động làm giảm uric acid hiệu quả.

Các công trình nghiên cứu về dược liệu ứng dụng trong thuốc trị bệnh gút

Năm 2016, ThS.Trịnh Túy An cùng PGS.TS Huỳnh Ngọc Thụy thuộc Đại học Y Dược TP.HCM đã thành công trong việc công bố đề tài “Sàng lọc tác dụng hạ acid uric máu của một số dược liệu thu hái tại các tỉnh phía nam Việt Nam”. Đề tài này đã đoạt giải thưởng nghiên cứu khoa học toàn quốc vào cùng thời điểm, với kết quả cuối cùng chứng minh cho thấy khả năng sử dụng dược liệu Dây Gắm (Gnetum Montanum) và Tía Tô (Perilla Frutescens) trong việc ức chế enzyme xanthine oxidase, giúp giảm nồng độ uric acid trong máu tương đương với Allopurinol, ngăn ngừa sự kết tụ tại các khu vực khớp, cải thiện nhanh chóng tình trạng Gút ở bệnh nhân.

Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu trong điều trị Gút

Mẫu dùng cho thử nghiệm sàng lọc in vitro tác dụng ức chế xanthine oxidase của các dược liệu

Đề tài tiến hành trên 21 mẫu dược liệu thuộc 7 họ thực vật thu hái từ các tỉnh phía nam Việt Nam. Từ 55 bộ phận dùng của 21 dược liệu đã thu được lên đến 165 cao chiết ở dạng cắn khô. Trải qua các thử nghiệm in vitro và in vivo cho thấy mẫu cao cồn thân Gắm lá rộng (Gnetum latifolium) thu hái tại Kiên Giang có tác dụng ức chế xanthine oxidase mạnh mẽ nhất (IC = 190,5 µg/ml).

Ở cả 3 liều khảo sát in vivo cũng cho thấy, nồng độ càng lên cao, khả năng ức chế càng lớn của cao Gắm lá rộng càng mạnh mẽ.

Riêng với tía tô hay còn được biết đến với tên gọi Perilla frutescens, vốn là dược liệu được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia châu Á, có vị cay, tính ôn, có khả năng chữa ngoại cảm, phong hàn, ngộ độc cua cá hiệu quả. Những năm gần đây, tía tô còn gây nhiều chú ý bởi khả năng mang đến nhiều lợi ích cho sức khoẻ  như bảo vệ gan, hạ lipid máu, chống dị ứng, chống ung thư, chống viêm, chống oxy hóa… đặc biệt là khả năng điều trị Gút thông qua giảm nồng độ uric acid máu.

Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu trong điều trị Gút

Các dược liệu có tác dụng giảm uric acid thông qua cơ chế ức chế enzyme xanthine oxidase

Một công trình nghiên cứu quốc tế được công bố vào năm 2015 cũng cho kết quả, các hoạt chất trong chiết xuất n-butanol của lá tía tô tía tô Perilla frutescens (L.) Britt. (Lamiaceae) như caffeic acid, vinyl caffeate, rosmarinic acid, methyl rosmarinate và apigenin có tác dụng rất tốt và được sử dụng như một tác nhân mới trong điều trị tăng acid uric máu(1).

Theo nghiên cứu, hoạt tính ức chế XO của tía tô được đo bằng phương pháp quang phổ bằng cách xác định sự hình thành uric acid ở 295 nm với xanthine làm chất nền, phân tích theo phương pháp thống kê và phương pháp phân tích HPLC (High-performance liquid chromatography).

Lá tía tô P.frutescens (3 kg) được cắt thành từng miếng nhỏ và chiết xuất bằng nước sôi (36L x 2 lần) trong 2 giờ và sau đó lọc qua lưới hai lớp, sau đó làm khô để thu được 472 g chiết xuất (PFLT).

Hoạt tính ức chế Xanthine Oxidase của tất cả các chiết xuất từ lá tía tô và chiết xuất PFLTB được ước lượng bằng phương pháp in vitro. Kết quả cho thấy hoạt tính mạnh khi so sánh với chiết xuất PFLT và PFTLH. Trong đó, tất cả các hợp chất trong tía tô đều có tính ức chế mạnh.

Ngoài ra còn có bằng chứng cho thấy khả năng hoạt động chống tăng nấm đại tràng, tốt cho hệ tiêu hóa, thích hợp cho chế độ ăn kiêng khi sử dụng cao Tía Tô trong điều trị Gút.

Nghiên cứu khoa học khai thác sức mạnh dược liệu trong điều trị Gút

Đồ thị Lineweaver-Burk về khả năng ức chế enzyme xanthine oxidase của các hợp chất có trong tía tô ở các nồng độ khác nhau. Dữ liệu đại diện cho trung bình của các thí nghiệm ba lần.

( A ) axit caffeic; ( B ) vinyl caffeate; ( C ) axit rosmarinic; ( D ) methyl rosmarinat; ( E ) apigenin.

Các nghiên cứu của các giáo sư, tiến sĩ thuộc khoa Dược, Đại học Setsunan, Hirakata, Osaka và Phòng Nghiên cứu – Phát triển Gunze Limited, Ayabe, Kyoto, Nhật Bản cũng từng báo cáo và công bố kết quả vào năm 1990 cho thấy thành phần hoạt chất trong tía tô có tác dụng ức chế enzyme xanthine oxidase(2).

Nhằm đưa ứng dụng công nghệ khai thác dược liệu vào thuốc trị bệnh gút, các chuyên gia tại Đại học Y Dược TP.HCM đã tiến hành chuyển giao công nghệ cùng công ty Natural Link phối hợp sản xuất sản phẩm viên uống Gút-bye, là sản phẩm đầu tiên từ dược liệu được duyệt chỉ định hỗ trợ hạ uric acid máu, hỗ trợ điều trị Gút với hai thành phần chính là hai dược liệu cho kết quả ức chế Xanthine Oxidase tốt nhất trong 55 mẫu dược liệu khảo sát, giúp hạ acid Uric hiệu quả!

So với các chế phẩm tổng hợp trên thị trường, thuốc trị bệnh gút Gút bye không chỉ là sản phẩm được nghiên cứu và chọn lựa bởi Đại học Y Dược TP.HCM mà còn gây ấh tượng mạnh mẽ bằng việc ức chế enzyme xanthine oxidase thông qua việc sử dụng cao dây Gắm lá rộng và cao tía tô được tuyển chọn khắt khe từ các nguồn dược liệu từ nhiều vùng khác nhau tại Việt Nam, cho hàm lượng hoạt chất tối ưu, mang đến kết quả điều trị nhanh chóng, giúp tiến hành tác động gây ức chế men xanthine oxidase, làm giảm tạo thành uric acid mới, tăng cường kiểm soát chu trình sinh tổng hợp uric acid từ purine trong cơ thể, từ đó làm giảm nồng độ uric acid máu, giảm giá trị mật độ quang, cải thiện tình trạng Gút, đặc biệt an toàn khi sử dụng trong thời gian dài.

Kết quả thực tế cho thấy, chỉ sau 1 tháng sử dụng đều đặn thuốc trị bệnh gút Gút bye với liều 2-3 viên/ngày, chỉ số acid uric giảm rõ rệt, tần suất xuất hiện cơn Gút cấp giảm hẳn. Sau 1 – 2 tháng, kết hợp việc thay đổi lối sống khoa học hơn có thể giúp bệnh Gút đạt kết quả tuân trị mỹ mãn.

Tài liệu tham khảo

  1. Bioassay-Guided Isolation and Identification of Xanthine Oxidase Inhibitory Constituents from the Leaves of Perilla frutescens, Molecules 20(10):17848-17859 · October 2015
  2. Two new potent inhibitors of xanthine oxidase from leaves of perilla frutescens britton var. acuta kudo, Volume 38 (1990) Issue 6 Pages 1772-1774

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *