Những dấu hiệu điển hình giúp phát hiện bệnh gút sớm

Nhung-dau-hieu-dien-hinh-giup-phat-hien-benh-gut-som

Theo thống kê của khoa nội Cơ Xương Khớp Bệnh viện Nhân dân 115, bệnh gút chiếm khoảng 10% các bệnh khớp điều trị tại khoa và con số này đang có chiều hướng ngày càng gia tăng. Đáng báo động hơn là đa số người bệnh đến điều trị khi bệnh đã chuyển nặng, có trường hợp còn bị biến dạng khớp do biến chứng của hạt tophi.

Khớp sưng đau dữ dội, đặc biệt ở ngón cái

Đây là dấu hiệu điển hình dễ nhận biến nhất khi bệnh gút cấp tính khởi phát. Nguyên nhân là do các tinh thể muối urat tích tụ trong các khớp và mô bao quanh khớp sau một thời gian dài sẽ bắt đầu gây đau.

Cơn đau này thường khởi phát đột ngột ở khớp ngón chân cái, ngoài ra có thể xuất hiện ở khớp ngón tay, mắt cá chân, cổ chân, đầu gối… Đặc biệt, các với các bệnh viêm khớp thông thường, cơn đau do gút vô cùng dữ dội, khó chịu, khiến người bệnh đau đớn đến mức không thể làm gì được. Thông thường cơn đau mạnh nhất vào khoảng 12 – 24 giờ đầu, sau đó giảm dần trong vài ngày sau mà không cần dùng thuốc.

Cùng với các cơn đau ở khớp, bệnh gút còn có triệu chứng sưng viêm, tấy đỏ ở khớp. Đặc biệt sau khi hết đau người bệnh sẽ có cảm giác ngứa tại vị trí viêm tấy và lớp da xung quanh có thể bong tróc.

Chính bởi đặc tính xuất hiện theo từng đợt, thuyên giảm nhanh khi nên khi hết đau người bệnh thường lầm tưởng bệnh khỏi hẳn nên lơ là trong việc điều trị. Hậu quả là bệnh tái phát sau đó không lâu và dễ gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như xuất hiện các u cục tại vị trí các khớp, khiến việc đi lại, vận động bị ảnh hưởng.

Nhung-dau-hieu-dien-hinh-giup-phat-hien-benh-gut-som-1

Bệnh gút thường khởi phát đột ngột ở một khớp, thường gặp nhất là khớp ngón chân cái, khuỷu, gối, cổ chân – Ảnh minh họa Internet.

Cơn đau ở khớp xuất hiện đột ngột về đêm, đặc biệt sau những bữa ăn nhiều đạm

Mặc dù cùng gây đau ở khớp nhưng khác với các bệnh viêm khớp khác, cơn đau gút không xảy ra khi vận động nặng mà lại khởi phát đột ngột vào ban đêm và nhạy cảm đến mức chỉ cần chạm nhẹ vào tấm ga trải giường cũng khiến người bệnh đau đớn và không thể chợp mắt được. Trong các giai đoạn cấp tính, người bệnh còn có thể bị sốt cao, có một số dấu hiệu khác như ớn lạnh, nôn ói… giống với bệnh màng não. Ngoài ra, các cơn đau có thể bùng phát sau những bữa ăn nhiều chất đạm, hoặc uống nhiều rượu bia…

Thông thường, cơn đau có thể tự biến mất trong một tuần hoặc 10 ngày, chỉ tái phát trong vài tuần hoặc vài tháng sau. Cũng có trường hợp, cơn đau có thể kéo dài trong một khoảng thời gian dài, hoặc giảm nhẹ trong vài tuần hoặc vài tháng.

Nhung-dau-hieu-dien-hinh-giup-phat-hien-benh-gut-som-2

Cơn đau gút thường khởi phát đột ngột vào nửa đêm, khiến người bệnh đau đớn không thể ngủ – Ảnh minh họa Internet.

Tuy nhiên càng về sau, các cơn đau thường kéo dài hơn, khoảng cách giữa các đợt ngày càng ngắn lại, cơn đau không tự khỏi mà kéo dài, xảy ra liên tiếp dần dần dẫn đến bệnh gút mãn tính, biểu hiện bằng sự xuất hiện của hạt tophi. Hạt tophi là hậu quả của việc lắng đọng của tinh thể urate ở phần mềm quanh khớp, gây cứng khớp, biến dạng khớp, mất chức năng vận động.

Nồng độ acid uric trong máu vượt quá 420 umol/L (7 mg.dl)

Theo Bác sĩ Hồ Phạm Thục Lan, Trưởng khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Nhân Dân 115, phần lớn cơ sở chẩn đoán bệnh gút hiện nay tại các cơ sở y tế tại TP HCM đều dựa vào nồng độ axit uric trong máu.

Nhung-dau-hieu-dien-hinh-giup-phat-hien-benh-gut-som-3

Biểu đồ mối liên quan giữa tăng acid uric và bệnh gút – Ảnh minh họa Internet.

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình thoái biến purine. Nó là một acid yếu nên thường bị ion hóa thành muối urate hòa tan trong huyết tương, đại đa số tồn tại dưới dạng monosodium urate. Acid uric trong máu có nguồn gốc: nội sinh là khi các tế bào bị chết, nhân của chúng sẽ bị phá hủy và chuyến hóa thành acid uric hoặc ngoại sinh là do hấp thu các loại thức ăn động vật chứa nhiều purine (thịt, cá, hải sản, nội tạng…) và một số con đường chuyển hóa khác.

Nồng độ acid uric máu bình thường vào khoảng 420micromol/lít ở nam giới và 360 micromol/lít ở nữ giới do quá trình tổng hợp và bài tiết acid uric luôn ở trạng thái cân bằng. Khoảng 2/3 tổng lượng acid uric được tổng hợp mới và cũng với số lượng tương tự đào thải chủ yếu qua thận( cụ thể đào thải 80% qua nước tiểu và khoảng 20% qua đường tiêu hóa và mồ hôi). Khi nồng độ vượt quá ngưỡng trung bình ở trên là dấu hiệu tăng acid uric máu.

Có rất nhiều nguyên nhân gây tăng acid uric máu nhưng chung quy lại là do hai nhóm chính: tăng tổng hợp acid uric (do ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm, do rối loạn chuyển hóa acid uric bẩm sinh, do tăng hoạt tính men PRPP synthetase…) và giảm đào thải acid uric (do suy thận, tăng huyết áp, uống thuốc…).

Mặc dù tăng acid uric có liên quan mật thiết đến việc hình thành bệnh gút. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp tăng acid uric trong máu đều bị gút. Từ  thế kỷ 19 cho đến nay, có rất nhiều nghiên cứu quy mô lớn đã cho thấy mối liên qua giữa acid uric với nhiều bệnh lý khác nhau tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường…

Như vậy, để phát hiện sớm và chính xác bệnh gút cần kết hợp 3 dấu hiệu nhận biết điển hình trên. Tốt nhất ngay từ khi khởi phát 2 đợt sưng đau tại một khớp (đặc biệt ngón chân cái) với tính chất đột ngột, đau dữ dội, và khỏi hoàn toàn trong vòng hai tuần thì nên đến ngay bệnh viện để được bác sĩ chuyên môn đo nồng độ acid uric và kiểm tra tinh thể urat trong dịch khớp giúp xác định chính xác bệnh tình, hướng dẫn chọn thuốc trị gút an toàn để điều trị kịp thời và hiệu quả.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *